Diş İpi Nasıl Kullanılır

Diş İpi Ne İşe Yarar ve Neden Gerekir?

Fırça dişin ön, arka ve çiğneyen yüzeylerini temizler. Ama iki dişin birbirine baktığı dar yüzeylere kıllar yeterince giremez. Diş ipi tam bu ara yüzlerdeki plağı ve yemek artıklarını söker. Böylece diş arası çürüklerinin ve diş eti iltihabının zemini olan bakteri tabakası her gün dağılır. Kısacası fırça ile ip birbirinin yerini tutmaz, birbirini tamamlar.

Plak diş aralarında neden birikir?

Yemeklerden sonra dişlerin üzerinde yapışkan bir bakteri tabakası oluşur. Temizlenmeyen plak birkaç gün içinde diş etini tahriş eder ve zamanla diş taşına dönüşür. Üstelik aralarda çürüyen artıklar ağız kokusu şikâyetini besler. Diş taşını ise ip sökemez; onu ancak profesyonel bir diş taşı temizliği giderir.

Kanıtlar ne söylüyor?

Ne var ki diş ipinin etkisine dair kanıtlar sanıldığı kadar güçlü değildir. Cochrane’in 2019 tarihli derlemesi, diş arası temizliğine dair 35 çalışmayı ve 3.929 yetişkini bir araya getirdi. Buna göre diş ipi, diş eti iltihabını kısa ve orta vadede biraz azaltabilir.

“Fırçalamaya ek olarak diş ipi ya da ara yüz fırçası kullanmak, diş eti iltihabını veya plağı yalnızca fırçalamaya göre daha fazla azaltabilir. Ara yüz fırçaları diş ipinden daha etkili olabilir. Kanıtların kesinliği ise düşük ile çok düşük arasındadır.”

Worthington HV ve ark. Diş arası temizlik araçlarının evde kullanımı. Cochrane Sistematik Derlemeler Veritabanı, 2019.

Derlemede diş arası çürüğünü ölçen bir çalışma yoktu; dolayısıyla ipin çürüğe etkisi henüz yanıtsızdır. Sonuç olarak diş ipi nasıl kullanılır sorusunun cevabı, en az ipin kendisi kadar önemlidir.

Diş İpi Nasıl Kullanılır? Adım Adım C Tekniği

Kısa cevap şöyle: yaklaşık 30-45 santimetre ip kesin ve uçlarını orta parmaklarınıza sarın. Sonra ipi dişlerin arasına hafif ileri geri hareketlerle kaydırın. Bu noktada ipi bir dişe C harfi gibi sarıp diş eti çizgisinin hemen altına indirin. Yani diş ipi nasıl kullanılır sorusunun özü, ipi diş etine çarpmadan dişe yaslamaktır.

1. Yaklaşık 30-45 santimetre ip koparın, büyük kısmını bir orta parmağınıza, kalanını öbürüne sarın.
2. İpi baş ve işaret parmaklarınızla gerin; aralarında birkaç santimetrelik bir bölüm kalsın.
3. Dişlerin arasına ileri geri hafif hareketlerle girin, ipi diş etine vurmayın.
4. Diş eti çizgisine gelince ipi bir dişin yüzeyine C harfi gibi sarın.
5. İpi diş etinin hafifçe altına indirin ve yüzey boyunca birkaç kez yukarı aşağı sürtün.
6. Aynı aralıkta komşu dişi temizleyin, sonra ipin temiz bir bölümüne geçin.
7. En arkadaki azı dişlerinin arka yüzünü de unutmayın.

İpi ne kadar derine indirmelisiniz?

İp, diş ile diş eti arasındaki ince oluğa hafif bir direnç hissedene kadar girmeli. Daha derine zorlamak diş etini zedeler; buna karşın yüzeyde kalmak plağı yerinde bırakır. Batma hissederseniz hareketi yumuşatın, çünkü amaç diş etini değil dişi silmektir.

Arka dişlere ulaşmak için küçük bir ipucu

Ağzınızı sonuna kadar açmak yanağı gerer ve arka dişlere erişimi zorlaştırır. Bu yüzden yarı açık bir ağızla ipi tutmak daha rahat bir açı sağlar.

Diş İpi Çeşitleri: Hangisi Size Uyar?

Tek bir doğru ürün yoktur; seçimi diş aralarınızın genişliği, ağzınızdaki tedaviler ve el beceriniz belirler. Örneğin sıkı temaslı dişlerde mumlu ince ip rahat kayar. Öte yandan geniş aralıklarda yassı diş bandı ya da ara yüz fırçası işe yarar. Hekiminiz muayenede uygun türü gösterir; böylece diş ipi nasıl kullanılır sorusunu kendi ağzınıza göre yanıtlarsınız.

Kürdanlı diş ipi nasıl kullanılır?

Sapından tutup kısa ipi iki dişin arasına yavaşça yerleştirin. Sonra sapı hafifçe yana yatırarak ipi bir dişin yüzeyine yaslayın. Klasik ipteki gibi tam bir C oluşturmak zordur; bu yüzden her yüzeyde hareketi birkaç kez tekrarlayın. Bir aralıktan diğerine geçmeden önce ipi suyla çalkalayın.

Ara yüz

İki komşu dişin birbirine bakan yüzeyi; fırçanın en az temizleyebildiği bölge.

Temas noktası

Komşu dişlerin birbirine değdiği dar alan; ip buradan geçerken hafif bir direnç hissettirir.

Plak (bakteri tabakası)

Diş yüzeyine yapışan yumuşak bakteri birikimi; temizlenmezse sertleşip diş taşına dönüşür.

Süper ip

Sert bir uç, süngerimsi bir bölüm ve normal ipten oluşan, köprü ve diş teli altına geçirilebilen özel ip.

Gingivit

Diş eti iltihabı; kızarıklık, şişlik ve fırçalarken kanamayla kendini gösterir.

Diş Teli, Köprü ya da İmplantınız Varsa Ne Değişir?

Bu tedaviler ipin önüne yeni engeller çıkarır. Örneğin diş telindeki ana tel ve köprünün bağlı dişleri ipin yukarıdan inmesine izin vermez. Bu yüzden süper ip, ip geçirici ve ara yüz fırçası gibi yardımcılar devreye girer. Böylece diş ipi nasıl kullanılır sorusunu, ağzınızdaki tedaviye uygun bir araçla kolayca çözebilirsiniz.

Süper iple köprü ve tel altını temizlemek

Peki diş teli takanlarda diş ipi kullanımı nasıl olmalı? Süper ipin sert ucunu telin ya da köprü gövdesinin altından iğne gibi geçirin. Sonra süngerimsi bölümü ileri geri çekerek gövdenin altını silin. Normal ip kısmıyla da destek dişlerin yan yüzeylerini C tekniğiyle temizleyin.

İmplant çevresinde nelere dikkat etmeli?

İmplantın etrafında da doğal dişte olduğu gibi plak birikir ve iltihaba yol açabilir. Bu nedenle implant üstü kronların çevresini her gün temizlemek önemlidir. İmplantı olan biri için diş ipi nasıl kullanılmalı, bunu aralığın genişliği belirler. Hekiminiz süper ip ya da teli plastik kaplı bir ara yüz fırçası önerebilir.

Diş İpi Kullanırken Kanama Olursa Ne Yapmalı?

İpe yeni başlayan pek çok kişi ilk günlerde hafif bir kanama fark eder. Bu kanama çoğu zaman diş etinin zaten iltihaplı olduğunu gösterir; yani sorun ip değil, birikmiş plaktır. Dolayısıyla ipi bırakmak yerine nazikçe kullanmaya devam edin. Böylece plak azaldıkça iltihap geriler ve kanama genellikle birkaç gün içinde hafifler.

Hangi belirtilerde hekime görünmelisiniz?

Düzenli ve nazik temizliğe rağmen süren kanama ilk uyarı işaretidir. Şişlik, irin, ağızda kötü tat ya da dişlerde sallanma da aynı gruptadır. Çünkü bu belirtiler diş eti hastalığının ilerlediğini gösterebilir. Öte yandan pıhtılaşmayı geciktiren ilaç kullananlarda kanama daha belirgin olabilir; bunu hekiminizle paylaşın. Olası nedenleri diş eti kanaması sayfamızda ayrıntılı anlattık.

Günde Kaç Kez ve Fırçadan Önce mi Sonra mı?

Amerikan Diş Hekimleri Birliği diş aralarını günde bir kez temizlemeyi önerir. Buna karşın sıra konusunda görüşler ayrışır: aynı kurum sıranın fark etmediğini söyler. İngiltere’nin ulusal sağlık hizmeti NHS ise ipi fırçadan önce kullanmayı önerir. Böylece macundaki florür temizlenmiş aralara daha rahat ulaşabilir.

Çocuklar diş ipine ne zaman başlamalı?

İki süt dişi birbirine değdiği anda aralarını temizlemeye başlayabilirsiniz. Küçük yaşta bu işi anne ya da baba yapar; kürdanlı ipler tutmayı kolaylaştırır. Sonra çocuğun el becerisi geliştikçe ipi kendisi tutar, siz kontrol edersiniz. Çürük riskini azaltan diğer adımları çocuklarda çürük önleme yazımızda bulabilirsiniz.

Hangi Hatalar Diş İpinin Faydasını Azaltır?

En yaygın hata, ipi diş etine sertçe bastırmak ya da yalnızca temas noktasından geçirip çıkarmaktır. İlki diş etini yaralar, ikincisi ise plağı yerinde bırakır. Benzer şekilde her aralıkta aynı kirli bölümü kullanmak bakteriyi dişten dişe taşır. Kısacası diş ipi nasıl kullanılır sorusunda küçük ayrıntılar sonucu doğrudan değiştirir.

İp hep aynı yerde yırtılıyorsa?

Sürekli aynı noktada püsküllenen ip, pürüzlü bir dolgu kenarını, diş taşını ya da çürüğü düşündürür. Bu bulgu tek başına teşhis değildir, ama kontrolde hekiminize söylemeye değer. Hekim gerekirse taşan kenarı düzeltir ya da diş dolgusunu yeniler.

Yaş ilerledikçe ne değişir?

Yıllar içinde diş eti çekilip aralar genişleyebilir; bu yüzden ara yüz fırçası ve saplı ip tutucular daha pratik hâle gelir. Ayrıntılar için 60 yaş üstü diş sağlığı yazımıza bakabilirsiniz.