20’lik Yaş Dişi Çekimi: Ne Zaman Gerekir, Nasıl Yapılır?

Üçüncü büyük azı dişi, çene kemiğinde yerini en son bulan diştir; kimi kişide hiç gelişmez, kimisinde dördü birden ortaya çıkar. Diğer dişler dizilimini tamamladıktan sonra çıktığı için sıklıkla dar bir alana sıkışır; kimi ağızda yan yatar, kimisinde kemik ya da diş eti altında kısmen kalır. Ağzın en arkasında bulunması fırçanın bölgeye ulaşmasını da zorlaştırır. Kısmen sürmüş bir diş, çevresinde temizlenmesi güç bir cep oluşturabilir. Bu iki etken bir araya geldiğinde 20'lik, aynı ağızdaki diğer azılardan farklı bir sorun profili sergiler.

Yan yatmış bir 20'lik, önündeki ikinci azıya kök yüzeyinden dayanabilir. Temas noktası fırçayla ulaşılamayan kapalı bir alan yarattığı için çürük çoğu kez sağlam olan komşu dişte başlar. İleri olgularda kök yüzeyinde erime görülebilir. Hekimler bu nedenle asıl riski 20'likte değil, korunması hedeflenen ikinci azıda arar.

Panoramik film; dişin açısını, kök sayısını ve komşu anatomik yapılarla ilişkisini tek karede gösterir. Alt çenede kökler alt çene sinirine yakın seyrediyorsa hekim üç boyutlu tomografi isteyebilir. Bu görüntüleme, işlemin basit mi yoksa cerrahi mi ilerleyeceğini önceden belirler. Kullandığınız kan sulandırıcı ilaçları, kronik hastalıklarınızı ve geçirdiğiniz ameliyatları randevu öncesinde paylaşın.

Koltuk süresi tam sürmüş bir dişte genellikle 15-20 dakikayı bulur; gömülü ve açılı olgularda 30-60 dakikaya uzayabilir. Şişlik ikinci gün civarında tepe noktasına ulaşır, sonrasında azalmaya başlar. Çoğu kişi üçüncü ya da dördüncü günde günlük rutinine döner. Yumuşak doku ilk hafta içinde kapanır, kemik iyileşmesi ise aylar süren sessiz bir süreçtir. Dikiş atıldıysa hekim genellikle 7-10 gün sonra kontrol için çağırır.

Akut dönemde, yani bölge iltihaplı ve şiş haldeyken hekim genellikle önce enfeksiyonu söndürür ve çekimi sonraya bırakır. Kontrolsüz şeker hastalığı, kanama bozuklukları, yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi, aktif kemoterapi ya da baş-boyun bölgesine radyoterapi öyküsü ek önlem gerektirir. Kemik erimesi ilaçlarını, özellikle bifosfonat türevlerini kullanan hastalarda çene kemiği açısından ayrı bir değerlendirme yapılır; bu kararı diş hekimi, tedaviyi yürüten hekimle iletişim kurarak planlar. Gebelikte zorunlu bir durum yoksa işlem ikinci üç aylık döneme planlanır. Ağız açıklığı ileri derecede kısıtlı hastalarda arka bölgeye ulaşım güçleşir; bu olgular ek hazırlık gerektirebilir.

Tampon üzerine 30-45 dakika sıkıca basmak kanamanın durmasına yardımcı olur. İlk 24 saatte çalkalama, tükürme ve pipetle içecek içme pıhtıyı yerinden oynatabilir; bu üç davranıştan kaçının. Yanağa dışarıdan aralıklı soğuk uygulama şişliği sınırlamaya yardımcı olur. İlk günlerde çorba, yoğurt ve püre gibi ılık ya da soğuk yumuşak besinler işinizi kolaylaştırır. Dikiş atılan bölgeyi ilk günlerde fırçalamayın; buna karşılık komşu dişleri ve ağzın geri kalanını fırçalamayı sürdürün, çünkü arka bölgede biriken plak iyileşmeyi zorlaştırır. Ağzı açmakta yaşanan kısıtlılık birkaç gün sürebilir; zorlamadan yapılan kademeli açma denemeleri bu dönemde rahatlatıcı olabilir. Sigara pıhtı oluşumunu bozarak kuru soket riskini yükseltir, bu yüzden ilk günlerde uzak durmanız önemlidir. Ertesi günden itibaren hafif tuzlu suyla nazik gargara yapabilirsiniz. Size reçete edilmemiş ağrı kesicilere yönelmeyin.