Diş Apsesi Nasıl Geçer

Diş Apsesi Nedir, Nasıl Oluşur?

Apse, bakterilerin diş çevresindeki dokuda oluşturduğu irin birikimidir. Çoğu zaman derin bir çürük ya da çatlak dişin sinirine ulaşır ve sinir dokusu ölür. Sonra enfeksiyon kök ucundaki kemiğe iner. Benzer şekilde diş eti cebinde çoğalan bakteriler de bir kese oluşturabilir. Vücut, iltihabın çevresini bir duvarla örer. Bu yüzden irin dışarı çıkamaz ve basınç ağrı yapar.

Apseyi hangi belirtilerden tanırsınız?

En belirgin işaret zonklayan, geceleri artan ve çiğnerken şiddetlenen ağrıdır. Üstelik dişe dokununca hassasiyet, diş etinde kızarıklık ve ağızda kötü bir tat olabilir. Bazen diş etinde sivilceye benzeyen küçük bir kabarıklık belirir. Bu, irinin dışarı açtığı yol olan fistüldür. Öte yandan şişlik yanağa ya da çene altına ilerliyorsa enfeksiyon dişin sınırlarını aşmış demektir.

Kök ucu apsesi ile diş eti apsesi aynı şey mi?

Aynı değildir; ikisinin başlangıç noktası farklıdır. Kök ucu apsesi dişin içinden, yani ölen sinirden başlar. Buna karşın diş eti apsesi, diş ile diş eti arasındaki derin cepte gelişir. Çoğunlukla ilerlemiş diş eti hastalığına eşlik eder. Kanayan diş etleriniz varsa diş eti kanaması ve iltihabı sayfamız olası nedenleri anlatıyor.

Periapikal apse

Ölen diş sinirinden yayılan enfeksiyonun kök ucundaki kemikte oluşturduğu irin kesesi.

Periodontal apse

Diş ile diş eti arasındaki derin cepte gelişen ve genellikle diş eti hastalığına bağlı olan apse.

Perikoronit

Yarı sürmüş yirmilik dişin üstündeki diş eti kapağının iltihaplanması; tekrarlarsa apseye dönüşebilir.

Fistül

İrinin kemikten diş etine doğru açtığı ince kanal; ağız içinde küçük bir kabarcık gibi görünür.

Drenaj

Hekimin uyuşturma altında irini kontrollü biçimde boşaltması.

Diş Apsesi Nasıl Geçer?

Kalıcı iyileşme, enfeksiyonun kaynağı ortadan kalktığında başlar. İlk adım hekimin reçete ettiği antibiyotiktir; ilaç iltihabı dindirdikçe ağrı da geriler. Hekim gerektiğinde irini de boşaltır. Sonra kaynağa yönelik tedavi gelir: kök ucu apsesinde kanal tedavisi, diş eti apsesinde derin cep temizliği, kurtarılamayan dişte ise çekim. İngiltere sağlık servisi NHS de apsenin kendiliğinden geçmeyeceğini vurgular.

Kanal tedavisi dişi nasıl kurtarır?

Hekim dişin içini açar, ölen dokuyu çıkarır ve kanalları dezenfekte eder. Kanallar temizlendikçe kök ucundaki iltihap da geriler. Uzun vadeli tablo da umut vericidir; aşağıdaki çalışma bunu sayılarla gösteriyor. Bu yüzden diş apsesi nasıl geçer sorusunun dişi koruyan cevabı çoğu zaman kanal tedavisi olur.

Araştırmacılar, lisansüstü endodonti öğrencilerinin yaptığı 1.617 kanal tedavisini her yıl izledi. Dört yıl sonra ilk kez tedavi edilen dişlerin %95,4’ü, tedavisi yenilenen dişlerin %95,3’ü ağızdaydı.

Ng YL, Mann V, Gulabivala K. Kanal tedavisinin sonuçlarını etkileyen etkenler, 2. bölüm: diş sağkalımı. International Endodontic Journal, 2011;44(7):610–625.

Çekim hangi durumda gündeme gelir?

Kök çatlamışsa, çürük kök boyunca ilerlemişse ya da destek kemiği büyük ölçüde kaybolmuşsa diş kurtarılamayabilir. Dolayısıyla hekim dişi çeker ve apse bölgeden boşalır. Ama bu kararı hekim muayene ve röntgen bulgularına göre verir. İşlemin adımları için diş çekimi sayfamıza bakabilirsiniz.

Çekilen dişin yeri nasıl tamamlanır?

Enfeksiyon tamamen geçtikten sonra boşluk implant ya da köprüyle doldurulabilir. Tek diş eksikliğinde tek diş implantı sık başvurulan seçeneklerden biridir.

Apseyi Evde Patlatmak Neden Tehlikelidir?

İğne ya da jiletle yapılan müdahale irini tam boşaltmaz, aksine bakterileri çevre dokulara itebilir. Üstelik steril olmayan alet yeni mikrop taşır ve diş etini yaralar. Kısa süreli rahatlama hissi yanıltıcıdır, çünkü kaynak yerinde kalır. Bu yüzden apseye evde kesinlikle dokunmayın; boşaltma işlemini uyuşturma altında hekim yapar.

Diş apsesi nasıl geçer diye arayanların karşısına çıkan “evde patlatma” videoları bu riskleri göstermez. Ne var ki yüz ve çene altındaki enfeksiyonlar kısa sürede göze ya da boyna ilerleyebilir.

Apse kendiliğinden patlarsa ne olur?

Bazen irin kendiliğinden diş etine açılır. O anda ağızda tuzlu ya da kötü bir tat hissedersiniz ve ağrı birden azalır. Ama bu rahatlama iyileşme anlamına gelmez. Ilık tuzlu suyla hafifçe çalkalayıp aynı gün diş hekiminizi arayın. Kaynağı tedavi edilmeyen apse, birkaç gün ya da birkaç hafta sonra yeniden dolar.

Hekime Ulaşana Kadar Neler Yapabilirsiniz?

Evdeki önlemler ağrıyı biraz hafifletir ama apseyi tedavi etmez. İltihaplı dişte öncelik, hekimin muayeneden sonra reçete edeceği antibiyotiktir. Bu yüzden amaç, randevuya kadar geçen süreyi güvenle atlatmaktır. Sorunlu tarafla çiğnememek ve şişliği soğukla sınırlamak temel adımlardır. Buna karşın diş apsesi nasıl geçer diye paylaşılan karışımlar çoğu zaman diş etine zarar verir.

1. Önce aynı gün diş hekiminizden acil randevu isteyin.
2. Ağrı kesiciyi önerilen dozda alın ama dozu kendi başınıza artırmayın.
3. Yanağın dışından, beze sarılmış soğuk kompresi on dakikayı aşmayan aralarla uygulayın.
4. Öğünlerden sonra ılık tuzlu suyu ağzınızda yavaşça gezdirin.
5. Yumuşak yiyecekleri ağzın diğer tarafıyla çiğneyin.
6. Çok sıcak ve çok soğuk içeceklerden uzak durun.
7. Dişin üzerine tablet, sarımsak ya da alkol koymayın, çünkü bu maddeler diş etini yakabilir.

Ağrı kesici seçiminde nelere dikkat etmeli?

Uygun ağrı kesici yaşınıza, kullandığınız ilaçlara ve kronik hastalıklarınıza göre değişir. Örneğin bazı sağlık otoriteleri apse döneminde iltihap giderici ağrı kesicileri önermez. Bazıları ise bunları uygun bulur. Bu nedenle seçimi hekiminize ya da eczacınıza bırakın. Unutmayın, diş iltihaplıysa ağrı kesici ilk iki üç gün yalnızca kısmi rahatlama verir; asıl öncelik antibiyotiktir.

Diş Apsesinde Antibiyotik Neden Önceliklidir?

İltihaplı dişte her şeyden önce antibiyotik kullanılmalıdır; bu sayede iltihap diner ve ağrı yavaş yavaş azalır. İlk 2-3 gün ağrı kesiciler tam manasıyla fayda sağlamaz, bu yüzden öncelik her zaman antibiyotiktir. Uygun ilacı ve süreyi hekiminiz muayeneden sonra belirler. Kalıcı iyileşme için ise apsenin kaynağına yönelik tedavi de gerekir.

Reçete edilen ilacı nasıl kullanmalısınız?

Antibiyotiği yalnızca hekim reçetesiyle alın ve hekimin söylediği gün sayısını tamamlayın. Ağrı birkaç gün içinde azalsa bile ilacı erken bırakmayın. Öte yandan elinizde kalan eski bir antibiyotikle kendi kendinize tedavi yapmayın, çünkü yanlış ilaç ya da yetersiz doz bakteri direncine zemin hazırlar. Kısacası diş apsesi nasıl geçer sorusunun cevabı, antibiyotikle başlayan ve kaynağa yönelik bir işlemle tamamlanan tedavidir.

Diş Apsesi Kaç Günde Geçer?

Antibiyotik başlayıp hekim irini boşalttıktan sonra iltihap diner ve ağrı ilk günlerde adım adım hafifler. Şişliğin tamamen inmesi ise biraz daha uzun sürebilir. Kemikteki iltihabın röntgende iyileşmesi aylar alır; bu yüzden hekiminiz kontrol randevuları planlar ve kontrol röntgenini genellikle 2 ay sonra çeker. Yani diş apsesi nasıl geçer sorusu kadar ne zaman geçtiği de tedaviye bağlıdır.

Geçmeyen diş apsesi neye işaret eder?

Haftalardır süren ya da gidip gelen şişlik, enfeksiyonun kronikleştiğini gösterir. Böyle bir apse çoğu zaman fistülle diş etine açılır. Ağrı azaldığı için hasta da durumu önemsemez. Ama bakteriler kök ucundaki kemiği yavaş yavaş eritmeye devam eder. Dolayısıyla bir aydır geçmeyen diş apsesi, yeni bir muayene ve kaynağa yönelik tedavi gerektirir. Diş apsesinin geçmesi de ağrının dinmesiyle değil, kontrol röntgeninde kemiğin yeniden dolmasıyla anlaşılır.

Apse Ne Zaman Acil Durumdur?

Nefes almakta, konuşmakta ya da yutkunmakta zorlanıyorsanız beklemeyin. Şişlik göze veya boyna yayılıyorsa, ağzınızı açamıyorsanız ya da yüksek ateşiniz varsa da durum acildir. Böyle bir tablo enfeksiyonun derin dokulara geçtiğini gösterebilir. Bu yüzden hemen 112’yi arayın ya da acil servise gidin. Yola çıkarken araç kullanmayın, sizi bir yakınınız götürsün.

Yüz şişliği her zaman acil mi?

Yanağın hafifçe kabarması, apsenin dişin sınırlarını aştığını gösterir ve aynı gün diş hekimine gitmeyi gerektirir. Şişlik saatler içinde büyüyor, sertleşiyor ya da göz kapağını kapatıyorsa acil servise gidin. Benzer şekilde şeker hastası ya da bağışıklığı zayıf kişiler, hafif belirtilerde bile erken başvurmalıdır. Henüz apse oluşmamış ama süren bir ağrınız varsa diş ağrısı rehberimiz olası nedenleri sıralıyor.