İmplant Çeşitleri

İmplant Çeşitlerini Belirleyen Beş Ölçüt Nedir?

Her implantı beş soruyla tanımlamak, implant çeşitlerini anlamanın en kolay yoludur. Malzemesi ne, kemiğin neresine oturuyor, protezi ne zaman taşımaya başlıyor, üstünde hangi protez var ve çapı ne kadar? Bir hastaya önerilen implant, bu soruların her birine ayrı bir cevap verir. Dolayısıyla “implant türü” tek bir etiket değil, bir bileşimdir.

Neden tek bir sayı yok?

“Kaç çeşit implant var?” sorusu sık gelir, ama cevabı baktığınız ölçüte göre değişir. Örneğin aynı titanyum implant bir hastada tek kronu, başka bir hastada sabit köprünün ayağını taşır. Bu yüzden aşağıdaki terimler, implant çeşitleri arasındaki farkı konuşurken işinizi kolaylaştırır.

Osseointegrasyon

İmplant yüzeyinin çene kemiğiyle doğrudan ve sağlam biçimde kaynaşması.

Dayanak (abutment)

İmplant ile üstteki kron ya da protez arasında bağlantı kuran ara parça.

Kemik içi (endosteal) implant

Çene kemiğinin içine yerleşen, günümüzde standart kabul edilen vida biçimli implant.

Hemen yükleme

İmplantın üzerine ilk bir hafta içinde geçici ya da kalıcı diş takılması.

Mini implant

ITI sınıflamasında çapı 2,5 milimetrenin altında kalan implant.

Malzemeye Göre İmplant Çeşitleri: Neden Titanyum?

Malzeme açısından implant çeşitleri arasında en yaygın ve en çok araştırılan grup titanyum implantlardır. Seramik (zirkonya) implantlar da bulunur. Kliniğimizde ise titanyum implant kullanılır. Bu metal kemikle doğrudan kaynaşır ve çiğneme kuvvetine dayanır; üstelik uzun dönem verilerin büyük kısmı bu malzemeden gelir.

Titanyum kemikle nasıl kaynaşır?

Titanyumun yüzeyinde kendiliğinden ince bir oksit tabakası oluşur. Sonra kemik hücreleri bu yüzeye tutunur ve zamanla implantı sarar; hekimler buna osseointegrasyon der. Günümüz implantlarının yüzeyi ayrıca hafif pürüzlüdür, böylece kemiğin tutunacağı alan genişler. Metal hafif ama dayanıklı olduğu için tek dişten tam ark köprüye kadar farklı protezleri taşıyabilir.

On yıllık sonuçlar ne gösteriyor?

Özetle, günümüz vida implantlarıyla yapılan uzun takip çalışmaları güven veren sonuçlar ortaya koyar. Aşağıdaki derleme, pürüzlü yüzeyli çağdaş sistemlerin on yıllık verisini bir araya getiriyor.

“Ölçütleri karşılayan 18 prospektif çalışmanın birleşik analizinde implant düzeyinde 10 yıllık sağkalım %96,4’tür. Takipten çıkan hastaları hesaba katan temkinli analizde bu oran %93,2’ye iner.”

Howe MS, Keys W, Richards D. Uzun dönem (10 yıllık) diş implantı sağkalımı: sistematik derleme ve duyarlılık meta-analizi. Journal of Dentistry, 2019.

Öte yandan aynı analizde 65 yaş ve üzerindeki hastalarda sağkalım biraz daha düşük çıktı. Yine de yaş tek başına engel sayılmaz; genel sağlık, kemik yapısı ve günlük bakım düzeni kararda daha belirleyicidir.

Metal hassasiyetinden şüpheleniyorsanız

Titanyuma karşı gerçek alerji nadir bildirilen bir durumdur. Bununla birlikte daha önce metallere tepki yaşadıysanız bunu muayenede söyleyin. Hekim gerekli görürse sizi alerji uzmanına yönlendirir.

Kemiğe Yerleşimine Göre Hangi Türler Var?

Günümüzde standart tedavi kemik içi, yani endosteal implanttır. Vida biçimli bu implant doğrudan çene kemiğinin içine yerleşir, sonra iyileşme sürecinde kemikle kaynaşır. Zigomatik ve subperiostal implantlar ise ileri kemik kaybı gibi özel durumlarda gündeme gelir. Kısacası yerleşime göre implant çeşitleri arasında ilk tercih neredeyse her zaman kemik içi implanttır.

Nadir implant çeşitleri: zigomatik ve subperiostal

Zigomatik implant, üst çenede kemik çok azaldığında elmacık kemiğine tutunan uzun bir implanttır. Subperiostal implant ise kemiğin üstüne, diş etinin altına oturan kişiye özel bir çerçevedir. İkisi de özel planlama ve ileri cerrahi deneyim gerektirdiği için ilk seçenek sayılmaz. Bu nedenle kliniğimizde bu seçenekler uygun vakalarda değerlendirilir.

Kemik yetersizse hangi yollar var?

Yükseklik ya da genişlik yetmediğinde hekim önce daha basit yolları değerlendirir. Örneğin eksik hacmi kemik grefti uygulamasıyla tamamlayabilir, üst arka bölgede sinüs tabanını yükseltebilir ya da kısa veya dar çaplı bir implant seçebilir. Böylece çoğu hasta özel tasarımlara gerek kalmadan standart tedaviye ulaşır.

Yükleme Zamanına Göre İmplant Çeşitleri Nasıl Değişir?

Diş hekimliğinde yükleme, implantın üzerine çiğneme kuvveti taşıyan dişin takılması demektir. Cochrane derlemesi üç protokol tanımlar: ilk bir hafta içinde hemen yükleme, bir hafta ile iki ay arasında erken yükleme ve iki aydan sonra geleneksel yükleme. Hangi protokolün uygun olduğunu ise kemiğin kalitesi ve implantın ilk sabitliği belirler.

Hemen yükleme ve 1 günde implant

Bu protokolde hasta, implantlar yerleştikten kısa süre sonra geçici dişlerine kavuşur. Ama her ağız bu implant çeşitleri için uygun değildir. Cochrane derlemesine göre bunun ön koşulu, implantın kemiğe yaklaşık 35 Ncm ve üzeri bir torkla oturması gibi görünmektedir. Ayrıntılar için 1 günde implant sayfamıza göz atabilirsiniz.

Karıştırılan kavram: hemen yerleştirme

Hemen yerleştirmede hekim, implantı diş çekimiyle aynı seansta çekim boşluğuna yerleştirir. Yükleme ise dişin ne zaman takıldığını anlatır. İki kavram aynı tedavide birleşebilir; buna karşın birbirinden bağımsız iki karardır. Sonuç olarak “aynı gün implant” ifadesini duyarsanız hangisini anlattığını hekiminize sorun.

İmplant Üstü Sabit ve Hareketli Protez Çeşitleri Nelerdir?

Eksik diş sayısına göre dört temel seçenek vardır: tek diş için implant üstü kron, birkaç komşu eksik için implant üstü köprü, tam dişsiz çenede All-on-4 ya da All-on-6 sabit protez ve implantlara tutturulan hareketli protez. Sabit seçenekleri yalnız hekim çıkarabilir. Hareketli protezi ise hasta temizlik için kendisi çıkarır.

Tek diş ve köprü

Eksik tek dişte tek diş implant, komşu dişlere dokunmadan kökün yerini alır ve üstüne bir kron taşır. Yan yana birkaç diş eksikse her diş için ayrı implant gerekmeyebilir, çünkü iki implant üzerine kurulan bir implant üstü köprü aradaki dişleri de taşır.

All-on-4, All-on-6 ve hareketli protez

Tam dişsiz bir çenede All-on-4 yaklaşımı dört implant üzerine sabit bir diş dizisi oturtur; arka implantlar çoğunlukla eğimli yerleşir. Öte yandan kemik hacmi yeterliyse All-on-6 yükü altı implanta dağıtır. Sabit protez istemeyen hastalarda ise implant destekli hareketli protez daha sade bir çözüm sunar. Tam dişsizlikteki implant çeşitleri için full ağız implant sayfamıza göz atabilirsiniz.

Dar Çaplı ve Mini İmplantlar Kimin İçin Uygundur?

Uluslararası İmplantoloji Ekibi (ITI), 3,5 milimetreye kadar olan implantları dar çaplı kabul eder ve 2,5 milimetrenin altını mini implant olarak ayırır. Bu sayede dar boşluklarda ve ince kemik sırtında çoğu zaman kemik eklemeden çözüm sunarlar. Bununla birlikte uzun dönem başarı verileri, standart çaplı implant çeşitleri kadar kapsamlı değildir.

Mini implantın öne çıktığı durumlar

Örneğin bu küçük implantlar en çok hareketli protezi sabitlemek, geçici çözüm sağlamak ya da küçük ön diş boşluklarını kapatmak için gündeme gelir. Çiğneme yükünün yüksek olduğu azı bölgesinde ise hekimler genellikle standart çapı tercih eder. Kısacası çapı, kemiğin izin verdiği ölçü ve dişin taşıyacağı yük belirler.

Hangi İmplant Çeşidi Size Uygun?

Doğru tür, katalogdan seçilen bir ürün değil; muayene, tomografi ve sağlık geçmişinin birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıkan kişisel bir plan. Yani kemik hacmi, eksik dişlerin sayısı ve konumu, diş eti kalınlığı ve beklentileriniz kararı şekillendirir. Aşağıdaki adımlar, implant çeşitleri arasında seçim yaparken hekiminizin neye baktığını özetliyor.

1. İlk olarak ağız içi muayeneyle diş eti sağlığına ve kalan dişlere bakar.
2. Sonra kliniğimizdeki üç boyutlu tomografiyle (KIBT) kemik hacmini, sinüsü ve alt çene sinirinin konumunu inceler.
3. Diyabet, kemik ilaçları ve kan sulandırıcılar gibi sağlık bilgilerinizi sorar.
4. Sigara içip içmediğinizi öğrenmek ister, çünkü sigara kemikle kaynaşmayı yavaşlatabilir.
5. Eksik dişlerin sayısına ve yerine göre protez seçeneklerini daraltır.
6. Gülme hattınızı, diş eti kalınlığınızı ve estetik beklentinizi değerlendirir.
7. Diş sıkma ya da gıcırdatma gibi aşırı yük yaratan alışkanlıkları araştırır.
8. Son olarak bakım ve kontrol takvimini tedaviden önce sizinle konuşur.